"Portret Doriana Gray'a" Oscar Wilde

"Powieść powstała w 1891 roku jako piąte dzieło irlandzkiego poety, dramatopisarza i filologa klasycznego, Oskara Wilde'a. Jest to jedyna powieść tego autora.

Malarz Basil Hallward poznaje na przyjęciu Doriana Graya - niezwykle przystojnego młodzieńca. Zafascynowany pięknem i niewinnością chłopca, który staje się dla niego jedynym źródłem inspiracji, zaprzyjaźnia się z nim i maluje jego portret naturalnej wielkości. Pewnego dnia spotyka się w swym studio z przyjacielem lordem Harrym Wottonem, dystyngowanym cynikiem. Poznając historię fascynacji Basila Dorianem, lord Harry nalega, by przedstawiono mu go, gdy wkrótce Dorian przybywa na kolejną sesję pozowania do portretu. Zaintrygowany urodą i osobowością chłopaka lord Harry uświadamia mu potęgę młodości i piękna oraz to, że tylko dzięki tym dwóm nadrzędnym wartościom będzie on w stanie zdobyć wszystko, co zapragnie i zrealizować wszystkie swoje marzenia. Zafascynowany taką przemową Dorian zdaje sobie sprawę, że wraz z wiekiem jego uroda przeminie. Entuzjastycznie wypowiada więc życzenie, by to twarz na obrazie szpetniała z wiekiem i pod wpływem popełnionych grzechów, a nie on sam."

Powyższy opis to wstęp obrazujący pierwsze sceny powieści i tym samym wprowadzający nas w historię tytułowego bohatera. Dorian bowiem, idealny i jednocześnie naiwny młodzieniec, nieświadomie wypowiada życzenie i nie ma pojęcia, jak straszną rzecz na siebie ściąga. I co go czeka w przyszłości... Czy jesteście więc gotowi poznać jego historię? Oto ona!

Dorian zakochuje się w młodej aktorce Sybil Vane i marzy o oddaniu jej całego siebie w imię wyimaginowanej miłości. Niestety, jedno jej niepowodzenie na scenie odwraca uczucia młodzika w pogardę i ostatecznie chłopak porzuca ukochaną. Ta, w akcie rozpaczy, dokonuje strasznego czynu. I to staje się przyczynkiem do późniejszych wydarzeń, które będą początkiem wielkiej przygody w życiu panicza Gray’a. Pytanie nasuwa się samo – co się stanie z młodym, urodziwym i podatnym na perswazję chłopcem?

Trudno nie zauważyć, iż powieść Wilde’a obfituje w niezwykłą plejadę różnych charakterów, a każdy jest ze sobą silnie powiązany. Widzimy, iż istotny wpływ na postać Doriana Gray'a, początkowo naiwnego i delikatnego, miała osoba lorda Harry'ego, cynicznego pana w średnim wieku, który prawił młodzieńcowi nauki o wyższości rozkoszy i zmysłów nad moralnością, choć sam, poza posiadaniem trującego języka, niczego nie dokonał. Bawił się w obserwatora – psychologa, jak się przekonamy, z fatalnym skutkiem. Sam Dorian zaś był jak taka przysłowiowa gąbka – chłonął wszystko to, co wbijał mu do głowy Harry, a jego serce przez to robiło się coraz bardziej mroczne i okrutne...

Zakończenie książki może zaskoczyć niejedną osobę, lecz nie mogłoby być inne. Jednocześnie wytrawny czytelnik zdaje sobie w pewnym momencie sprawę, że Dorian to nie jest typowy czarny charakter. I to jest właśnie niesamowite – Oscar Wilde pokazał studium psychologiczne człowieka, który naprawdę może mieć wszystko. Tym samym uzmysłowił czytelnikowi, jakie pokusy czyhają na każdego z nas – grunt w tym, jaką drogę wybierzemy. Historia może być odbierana jako przestroga – tak wielu z nas widzi drzazgi w oku bliźniego, lecz we własnym nie dojrzy belki. To niesamowicie prawdziwe i, no cóż, bardzo przykre.

Na początku ciężko mi było przemóc się do języka, jakim książka jest napisana. Ale w końcu niepewność i wyobcowanie ustąpiły zachwytowi i ekscytacji. Sądzę, iż każdy czytelnik z zapartym tchem da się porwać grze słów, barwności opisów, pikanterii dialogów, by ostatecznie zatracić poczucie czasu i rzeczywistości. Wilde bowiem stworzył piękny, pełen czarowności i ulotności świat, a jego wspaniała wyobraźnia wykreowała postacie tak idealnie rzeczywiste, iż mamy wrażenie, jakbyśmy je znali. Dodatkowym atutem może być fakt, że jego powieść nie jest specjalnie obszerna, a zawiera w sobie tak wiele treści. Nie ma tu najmniejszej konieczności czegokolwiek dodawać. 

Stwierdzam zatem, iż Oscar Wilde, irlandzki pisarz, był doskonałym obserwatorem. Niezwykle trafnie opisał emocje, wczuł się w tworzone postaci, a przede wszystkim skupił się na ich psychologicznym ujęciu. To daje nam nietuzinkowe dzieło wielkiego formatu, które tak naprawdę powinien poznać każdy, kto obcuje z literaturą na co dzień. Tym bardziej, że historia powstania i przeobrażeń dzieła „Portret Doriana Gray’a” jest niezwykle bogata i burzliwa – wszak utwór ten został ocenzurowany po tym, jak doszukano się w nim zbyt wielu nawiązań do miłości homoseksualnej. Wilde nie bał się szokować, a to dodatkowo podnosi statut jego twórczości. Poza tym wielka szkoda byłoby nie poznać klasyki! Liczę na to, że podobnie jak i mnie, powieść o paniczu Dorianie swym pięknem Was porazi! Zatem polecam gorąco i daję 10/10!

Original: The picture of Dorian Gray
Wydawnictwo: Zielona Sowa
Data wydania: 9.10.2006

***

Na marginesie dodam tylko, iż oglądałam film o Dorianie – w roli głównej mój ukochany Ben Barnes. Gorąco polecam tę ekranizację – jest DOSKONAŁA, choć sam Dorian nie został ukazany zgodnie z wytycznymi pisarza – oryginalnie był to jasnowłosy młodzieniec.  A Ben na pewno nie jest blondynem ;) Oto TRAILER xD